Opinie Samenleving

Ook Zuid-Afrika moet strijd aanbinden met welvaartsziekten

Justine Ina Davies – IPS. Welvaartsziekten zoals obesitas, diabetes en hoge cholesterol beperken zich al lang niet meer tot de rijke landen. Ook groei- en ontwikkelingslanden doen er goed aan de strijd tegen de aandoeningen op te voeren, schrijven de academici Justine Ina Davies en Ryan G. Wagner. Dat levert op lange termijn aanzienlijke besparingen op.

Economische groei en een daling van het aantal infectieziekten hebben het profiel van de grootste bedreigingen voor de volksgezondheid in heel wat lage- en middeninkomenslanden aanzienlijk veranderd.

Rond de eeuwwisseling waren infectieziekten zoals diarree, longontsteking, tuberculose en hiv nog de grootste bedreigingen. Vandaag zijn dat zogenaamde welvaartsziekten diabetes, hypertensie en hypercholesterolemie.

Ernstige gevolgen
Terwijl die ziektes vaak geen symptomen veroorzaken, hebben ze wel erg schadelijke en soms dodelijke consequenties waaronder hartaanval, hartfalen, amputatie, beroerte, nierfalen en blindheid. Dat zijn nu de belangrijkste doodsoorzaken in heel wat lage- en middeninkomenslanden. Maar in tegenstelling tot veel infectieziekten volstaat een kuur antibiotica niet om ze te genezen.

Obesitas en een gebrek aan lichaamsbeweging dragen bij aan de opmars van diabetes, hypertensie en overmatige cholesterol. Ze worden op hun beurt veroorzaakte door een veranderende levensstijl: meer suiker- en vetrijk voedsel in combinatie met steeds minder fysieke activiteit.

Er is dringend nood aan sterk beleid om fysieke activiteit te promoten en obesitas te voorkomen. Maar er is ook nood aan de behandeling van mensen die nu al aan de aandoeningen lijden – ook al vertonen ze nog geen symptomen – om de ernstige gevolgen ervan te vermijden.

Gezondheidszorg
Helaas hebben maar weinig van die mensen in lage- en middeninkomenslanden toegang tot goede gezondheidszorg. Zuid-Afrika is geen uitzondering. In ons onderzoek proberen we te bepalen wie lijdt aan deze aandoeningen, wie toegang heeft tot zorg en wat de consequenties zouden zijn als er niets verandert. We wilden ook vaststellen hoeveel de Zuid-Afrikaanse regering zou besparen als de toegang tot gezondheidszorg wordt verbeterd.

Na de analyse van onze bevindingen concluderen we dat Zuid-Afrika moet investeren in betere behandeling van diabetes, hypertensie en hypercholesterolemie. Dat zou het land op lange termijn een hoop geld uitsparen.

Risico’s beheersen en ziekte behandelen
Wat de consequenties betreft, ontdekten we dat arme, zwarte mannen een hoog risico lopen en dat ze de slechtste toegang hebben tot gezondheidszorg.

Van alle mensen met hypertensie in onze studie blijkt amper 50,4 procent op een aanvaardbare manier behandeld te worden. Iets minder dan 9 procent van de diabetespatiënten wordt adequaat behandeld en voor hoge cholesterol is dat zelfs minder dan 1 procent.

We schatten dat, als de gezondheidszorg verder zou gaan aan de huidige niveaus, het aantal vroegtijdige overlijdens door cardiovasculaire omstandigheden jaarlijks zo’n 40 per 1000 mensen zou zijn. Hoewel hiv/aids nog steeds meer vroegtijdige overlijdens veroorzaakt, staan diabetes, beroerte en hartaanval allemaal in de top tien van de oorzaken, en diabetes rukt snel op. Een groot deel van die overlijdens zouden gebeuren bij wie arm, zwart en mannelijk is. Er is ook een aanzienlijk risico op blindheid en nierfalen.

Dure behandelingen
We schatten de behandeling van alle consequenties van diabetes, hypertensie en hypercholesterolemie op zo’n 34,2 miljard dollar per jaar. Dat is ongeveer 10 procent van het Zuid-Afrikaanse bbp in 2017.

We ontdekten ook dat, als de toegang tot behandelingen verbeterd zou worden tot het niveau in bijvoorbeeld Europese landen als Groot-Brittannië of Duitsland, het aantal overlijdens en andere consequenties sterk kan worden verminderd.

Voor wie sceptisch is over de mogelijkheid van Zuid-Afrika om dergelijke niveaus van gezondheidszorg te bereiken: een land als Cuba is daarin geslaagd.

Richtlijnen
We berekenden ook wat het zou kosten om de lokale gezondheidszorg aan te passen aan de richtlijnen van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) en de South Africa Primary Care 101 Guidelines.

We ontdekten dat het goedkoper was om de toegang tot behandeling te verbeteren op basis van een van die richtlijnen dan bij de huidige aanpak te blijven. Meer nog: de WHO-richtlijnen implementeren zou 125.000 dollar besparen per duizend mensen, en de Zuid-Afrikaanse richtlijnen zelfs 185.000 dollar. De lokale richtlijnen leveren dus de beste kosten-batenanalyse op. Ze voorzien ook in betere behandeling en risicobeheersing bij de zwarte bevolking, mannen, en wie armer is.

Wat er moet gebeuren
Hoewel we hebben aangetoond dat het uitrollen van de richtlijnen kostenbesparend is op de lange termijn, vergt het nog steeds een aanzienlijke investering in programma’s en behandelingen op korte termijn. En er is nood aan monitoring en evaluatie om er zeker van te zijn dat de richtlijnen correct geïmplementeerd worden.

De weegschaal helt over in het voordeel van grootschalige implementatie van de richtlijnen omdat die waarschijnlijk het welzijn van de individuele patiënten ten goede zullen komen. Bij die positieve gevolgen zijn onder meer een vermindering van het aantal vroegtijdige overlijdens, meer rechtvaardigheid, levenskwaliteit en kostenbesparing.

Justine Ina Davies is hoogleraar Global Health de Universiteit van Birmingham. Ryan G. Wagner is onderzoeker Rurale Gezondheidszorg aan de Universiteit van Witwatersrand.

Bron: The Conversation

Reacties

Geef een reactie