Focus Op Liberia En Mali

Donoren woest op Weah

Fred van der Kraaij. President George Weah van het West-Afrikaanse land Liberia heeft zich de woede van de internationale donorgemeenschap op de hals gehaald. Afgelopen week lekten brieven uit die zij naar Weah hadden geschreven waarin zij de onmiddellijke terugstorting van ‘onterechte uitgaven’ eisten.

Het begon allemaal met het uitlekken van een brief met deze strekking die was ondertekend door maar liefst negen vertegenwoordigers van internationale donoren: het hoofd van de Europese Unie in Monrovia, een van de belangrijkste donoren in Liberia, plus de ambassadeurs van de Verenigde Staten (een belangrijke historische partner van Liberia gezien het ontstaan van het land), van Japan en van zes West-Europese landen: Duitsland, Frankrijk, Noorwegen, Zweden, Ierland en het Verenigd Koninkrijk. Zij klaagden in deze brief dat fondsen die door hen ter beschikking van Liberia waren gesteld voor specifieke ontwikkelingsprojecten ‘waren gebruikt voor andere doeleinden’. Dat was natuurlijk eufemistisch en in diplomatieke taal verwoord. Zij eisten de onmiddellijke terugstorting op de bankrekeningen van de desbetreffende projecten. Het is niet bekend om hoeveel geld het hier gaat. Dit is wel bekend in het volgende geval. Ongeveer tegelijkertijd lekte een brief van de Wereldbank aan de Liberiaanse minister van Financiën Tweah uit, waarin de Bank de onmiddellijke terugstorting van US$ 3,2 miljoen eiste (ongeveer 3 miljoen euro) om dezelfde reden: er was ontwikkelingsgeld uitgegeven ‘in strijd met de afspraken’. Het gaat hier om projecten op het gebied van de gezondheid (Ebola), stedelijke armoedebestrijding, bosbeheer, en armoedebestrijding in het algemeen. Even later schaarde de Economische Gemeenschap van West Afrikaanse Staten (ECOWAS) zich in het rijtje, met een waarschuwing aan het adres van de Liberianen om geen ECOWAS-geld ‘te verspillen’. Het is niet uitgesloten dat dit nog maar het topje van de ijsberg is en dat er veel meer niet klopt. Na enig aarzelen erkende president Weah dat er geld was gebruikt voor ‘andere doeleinden dan was afgesproken’.

Liberia zit klem. Financieel staat het land er beroerd voor. De terugstorting van zoveel geld op korte termijn zal niet eenvoudig, waarschijnlijk zelfs onmogelijk zijn. Het onafwendbare gevolg dreigt dan dat de donoren de geldkraan dichtdraaien en dat het probleem voor Liberia en dus president Weah nog groter wordt. Projectmedewerkers zullen hun salaris niet uitbetaald krijgen, en dus persoonlijk in moeilijkheden komen. Het is in Liberia (en andere Afrikaanse landen) niet uitzonderlijk dat iemand met een regelmatig inkomen vijf tot tien monden moet voeden. De Wereldbank is verplicht om indien een land ernstige overtredingen begaat (lees: wanbeheer, verduistering, corruptie) het overmaken van nieuw geld te stoppen. In het algemeen zijn Wereldbank, het IMF en de Europese Unie de grote donoren in Afrikaanse landen, zo ook in Liberia. Het ziet er dus niet gunstig uit voor president Weah. Bij zijn aantreden kondigde hij een beleid aan ten gunste van de armen, die hem, een zeer populaire voormalige stervoetballer, hadden gekozen. Het ziet er naar uit dat hij deze keer in zijn eigen voet schiet.

President Weah heeft al eerder waarnemers van het Liberiaanse politieke speelveld doen verbazen. Toen hij nog in de oppositie zat – ten tijde van de regering van zijn voorganger Ellen Johnson Sirleaf – was hij een groot voorstander van het oprichten van een oorlogstribunaal om de belangrijkste verdachten van de vele oorlogsmisdaden en schendingen van de mensenrechten, begaan tijdens de burgeroorlog, te berechten. Maar onmiddellijk na zijn inauguratie, in januari 2018, liet hij weten dat een oorlogstribunaal geen prioriteit van zijn regering is. Hij kon ook moeilijk anders. Zijn vice-president is… Jewel Howard Taylor, de ex-vrouw van Charles Taylor, de voormalige krijgsheer die de burgeroorlog was begonnen en die het land en buurland Sierra Leone aan de rand van de afgrond bracht. Om de presidentsverkiezingen te winnen was de politieke partij van Weah een gelegenheidscoalitie aangegaan met de politieke partij van Jewel Howard Taylor (ooit opgericht door haar echtgenoot) en met een kleinere partij onder leiding van de voormalige voorzitter van het parlement, een van de meest corrupte politici van het land. Het zal dan ook niet verbazen dat corruptiebestrijding, ook een van zijn verkiezingsbeloften, in de praktijk niet van de grond komt. Intussen heeft het volk steeds meer reden om te klagen. Het ziet dat degenen die dicht bij Weah zitten zich tegoed doen en een goed leven leiden, terwijl het voor hen steeds moeilijker wordt om de touwtjes aan elkaar te knopen. De wisselkoers van de Liberiaanse dollar verslechtert elke dag, de achteruitgang van de koopkracht van hen die het geluk hebben een betaalde baan te hebben, is niet te stuiten.

Het ziet er dus niet fraai uit voor president Weah en zijn politieke vrienden, waaronder oorlogsmisdadigers, moordenaars en dieven. De oppositie-partijen en ‘civil society’ organisaties hebben een grote demonstratie aangekondigd, te houden op 7 juni, onder het motto: ‘Red het land’. De spanning bouwt zich geleidelijk aan meer op. Zal de regering de demonstratie toestaan? Zo ja, wat gaat er dan gebeuren? Zal de demonstratie orderlijk verlopen? Zo nee (indien de regering van president Weah een demonstratie- en samenscholingsverbod afkondigt), zullen zijn tegenstanders en de naar verwachting duizenden demonstranten dit accepteren? Het gaat spannend worden in Monrovia, een stad van ruim een miljoen mensen waarvan 95% radeloos wordt van de groeiende uitzichtloze situatie waarin zij zich bevinden.

Reacties

Geef een reactie