Aart en Afrika

Segou blijft Segou

20141215Aart van der Heide. Zuivere lucht, geen stress en daarbij geen Ebola en Jihadisten is wat Segou te bieden heeft. Alles bij elkaar hele schaarse goederen. Ik ken Segou nu al 30 jaar en eigenlijk is er weinig veranderd behalve dan dat er Wifi is. De Niger rivier die altijd maar weer nieuw water aanvoert en door de grote dam in Markala bij Segou een groot meer vormt, zorgt voor deze ontspannen sfeer.

Er zijn hier bijna geen blanken meer want na de Jihadistische veroveringen in het noorden kwam twee jaar later de Ebola. Bijna alle blanken zijn vertrokken. De enkelingen die nog over zijn, hebben daar hun eigen bedrijf of genieten in Segou van hun pensioen. Tussen Bamako en Segou ligt nu een prachtige nieuwe asfaltweg, aangelegd door de Chinezen. Malinezen zeggen mij dat de Chinezen alleen handel drijven en zich niet inmengen in de binnenlandse politiek.
Het is alsof deze grote waterstroom alle stress opneemt. Een wandeling langs de rivier voelt nog hetzelfde aan als dertig jaar geleden. Vrouwen die de kleren in de rivier wassen. Kinderen en mannen die hun lichamen wassen. Veel tuinen op de oevers. Overal zitten groepen mannen te praten en thee te drinken. Ze nodigen je uit om bij hen te komen zitten en vragen je waar je vandaan komt.
Ik stop bij Nana de pottenverkoopster. Ik ken haar al dertig jaar. We praten heel ontspannen. Vragen elkaar hoe het gaat. Ik dans weer voor haar en zij klapt in haar handen. Haar man is een aantal jaren geleden overleden. Ze vraagt mij bij haar thuis te komen om haar nieuwe man te ontmoeten. Ze verkoopt bijna niets want er zijn geen toeristen meer. Ook praat ik een tijd met een marabout die met een vriend ontspannen zit te praten. Hij spreekt prima Frans en kan via zijn geheime krachten de toekomst voorspellen. Hij zal mij de volgende dag vertellen wat hij voor mij heeft gezien. Al jaren probeer ik erachter te komen hoe dit werkt, maar onze westerse wetenschap heeft hiervoor geen verklaring gevonden. Dus wordt het werk dat de marabout doet onwetenschappelijk genoemd. Ook praat ik met Dembele en Traore die me vertellen hoe ze hun huidige president waarderen. Ze noemen hem een bourgeois die van dure vliegtuigen en andere luxe houdt. Ze zeggen eerlijk dat ze nog nooit zo’n slechte president hebben gehad. Ik neem de rust over van Segou na negen dagen in het gestreste Bamako te zijn geweest waar de lucht heel erg vervuild is door het intensieve autoverkeer. Al mijn stress wordt door de Niger meegenomen. De stress van Europa en ook van Bamako laat ik achter.
Als ik in Segou vertel hoe fijn ik het in hun stad vind dan is iedereen blij. ‘Tu es chez toi’, je bent hier thuis, zeggen deze mensen mij. Ik vraag me tijdens mijn verdere wandeling af waarom deze mensen geglobaliseerd moeten worden of zoals dat heet opgnomen moeten worden in de vaart der volkeren. Gelukkig dat ze daar zelf een gezonde weerstand tegen hebben.
Na tien dagen Bamko heb ik weer veel mensen kunnen spreken. In deze tien dagen heb ik maar één Nederlander gezien en gesproken in Bamako, een journalist uit Dakar die ik ken. Je ziet in Bamako bijna geen blanke militairen dus ook geen Nederlanders. Ze schijnen op het vliegveld van Bamako en in Kolikouro opgesloten te zitten in hun kampen. Na vier maanden zweten om het vaderland te dienen krijgen ze in Zwolle een mooie medaille opgespeld van hun minister. Een oud Nederlandse collega die jaren als irrigatiedeskundige in Mopti en Niono heeft gewerkt zei me daarover: ‘Wij hebben nooit een medaille gekregen terwijl we jaren in die hitte en het stof hebben gewerkt’. Gelijk had hij maar mijn antwoord was ook kort dat ‘wij daar nooit voor koningin en vaderland hebben gewerkt’.
Maandagavond zag ik ineens premier Rutte met Mevrouw Ploumen op de Malinese televisie. Hun reis was om veiligheidsredenen geheim gehouden. Rutte zei in een interview dat hij erg onder de indruk was van het goede werk dat de Nederlandse militairen in Gao en Bamako doen. Ik vroeg me af hoe hij in twee dagen tot die conclusie kon komen. Hij vertelde echter niet wat de Tweede Kamer commissie die in september het kamp Castor in Gao had bezocht had geconstateerd. Namelijk dat de informatie verkregen door de ‘ogen en oren’ van de MINUSMA in Bamako in een grote black box verdween. Er zou niets mee gebeuren. Mevrouw Ploumen straalde helemaal want zij had een nieuw contract van 3 miljoen Euro met haar Malinese collega getekend om hulp te geven bij de waterhuishouding in de delta van de Niger. Dit lijkt niet erg duurzaam te zijn want 35 jaar geleden deed de Nederlandse regering al hetzelfde. Ook zag ik de Nederlandse ambassadeur en de politieke medewerkster van de ambassade stralen op de televisie. Het was hen weer gelukt veel geld te mogen geven. Ik had met hen te doen omdat het ook maar gewone mensen zijn.
Mali is weer de nieuwe donor darling geworden. Je kunt hier aan alle soorten projecten je geld kwijt. Armoedebestrijding, mensenrechten, vrouwenrechten, anti-vrouwenbesnijdenismaatregelen, voedselzekerheid, decentralisatie, good governance, klimaarverandering, rule of law, microkrediet, ondernemerschap en zelfs het opzetten van social enterprises . Het lijkt weer een Eldorado geworden voor donoren, maar toch merk ik steeds meer weerstand aan Malinese zijde. Iemand had het over een echt laboratorium. Zo hoorde ik deze week ook iemand serieus zeggen dat het tijd wordt dat de Malinese civil society de Europese en Amerikaanse donoren serieus gaan aanklagen bij het Internationale Hof van Justitie in Den Haag voor de ellende die al dat geld ook mede heeft veroorzaakt. Het werd vergeleken met de Mac Donald strategie die veel ongewenste ingredienten in haar hamburgers stopt om klanten te verslaven en zo aan zich te binden met ernstige obesitas en verslaving als gevolg. Mijn antwoord was heel duidelijk. Ik begrijp je heel goed en zou heel graag een gedegen studie hierover willen zien maar helaas geef ik je geen schijn van kans omdat dit Hof geheel door westerse regeringen wordt gefinancieerd en dus gedomineerd.
De mensen in Segou aan de waterkant merken hier gelukkig weinig van. Ze hoeven niet met deze mainstreaming mee te doen. Ik hoop dat ze hun globalisering echt kunnen uitstellen. Ze kunnen dus ook niet buitengesloten worden omdat ze een andere mening hebben. Ze mogen net als wij eens in de zoveel jaren stemmen. Ze hebben in hun traditionele samenleving wel hun traditionele democratie. Ze laten dat niet van zich afnemen. Gelukkig maar.

Meer artikelen over

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *