Aart en Afrika

Niemand ziet een oplossing voor de crisis in Mali

20140923Aart van der Heide. Voor de plattelandsbevolking in Zuid Mali gaat het leven gewoon door. Ze merken weinig van de crisis in het noorden. De regens waren afgelopen zomer goed en men verwacht dus een goede oogst. Goede oogsten hebben niets met de politieke situatie te maken.

Ook de scholen zijn weer begonnen en dus zocht iedereen geld om de hoge kosten voor de toelating te betalen. Immers, goede scholen in Mali zijn privé en daar moet je voor betalen. De meeste mensen overleven en velen vinden nu een baan bij de hulpindustrie. Iemand die de wc’s in kamp Castor in Gao schoonmaakt verdient ongeveer 100 Euro per maand en dat is voor Gao een mooi inkomen. Mali raakt gewend aan de crisis.
Komende week zal de president van Mali IBK zich in Parijs begeven op een groots staatsbezoek. Hij krijgt een zeer eervolle ontvangst. En ook 300 miljoen Euro extra aan hulp tot aan 2017. Zo wordt hij ontvangen door de Senaat maar mag hij ook een lezing houden op de Sorbonne, de universiteit waar hij ooit een “doctorat d’état” heeft gehaald. Ook zal hij aanzitten aan een groots dinner op het Elysée ter ere van hem. Daarna zal hij het kerkhof bezoeken waar zijn overgrootvader begraven ligt die in het Franse leger tijdens de eerste wereldoorlogvdiende. In Bamako grapte iemand dat hij vice-président de la France is geworden. IBK wordt beloond voor zijn trouw aan Frankrijk. Het is nu twee jaar geleden dat hij is verkozen tot president. Vele sites hebben de balans opgemaakt en daarbij scoort hij niet erg hoog. Ik moet daarbij aantekenen dat hij ook niet veel heeft kunnen doen behalve de boel bij elkaar houden. Daarin is hij ruimschoots geslaagd. Wel wordt hij overal bekritiseerd vanwege zijn zeer luxe levensstijl. Een oud-collega van mij noemde hem een ‘Malinké vorst’. Het budget van de ‘présidence’ is met 57% in 1 jaar gestegen en kost nu 21 miljoen Euro. Een oppositieleider die ooit minister van buitenlandse zaken was zegt in een krantenartikel dat IBK voor zijn paleis meer uitgeeft als het totale budget van de 10 grootste ziekenhuizen in Mali. Ook een andere vergelijking wordt gemaakt. Het overheidsbudget voor voedselzekerheid is bijna 800.000 Euro terwijl de uitgaven voor het maaltijdenbudget van Koulouba (= presidentieel paleis) op jaarbasis 460.000 Euro is. Dit is dus 1250 Euro per dag. IBK eet er dus goed van. Wat de oppositieleider niet vermeldt is dat IBK zijn buitenlandse gasten zeer koninklijk ontvangt. Ook wordt niet vermeld waar dit geld vandaan komt want belastingen worden er nauwelijks geheven in Mali.
In noord Mali wordt ondanks de aanwezigheid van de MINUSMA en de Franse Barkhane de situatie alleen maar verwarder. De aanslagen op onschuldige burgers nemen toe. Vorige week werden nog 7 onschuldige burgers gedood op de weg van Mopti naar Gao. Vermoed wordt dat deze aanvallen door Jihadisten worden gedaan met als enige doel om paniek te zaaien. Intussen wordt het Front de Libération de Macina sterker. MINUSMA schijnt hier weinig tegen te doen maar kan dit m.i. ook niet voorkomen. We zien in Mali op dit moment een algemene trend dat het plegen van aanslagen op blanken en ook op burgers door Jihadisten of door hun betaalde jongeren alleen maar toeneemt. De grote werkloosheid onder vooral jonge mannen zonder diploma ligt hieraan ten grondslag. Zoals een Malinees mij vertelde: ‘Je geeft ze een bromfiets, wapens en wat geld en vertelt hen wie aan te vallen’. MINUSMA kan hier niet tegen op en de vele ontwikkelingsprojecten helemaal niet. Een cynicus noemde dit het gevolg van een goed geslaagde mondialisering.
Onlangs kregen we een inkijkje in het leven in kamp Castor in Gao. Een goed geschreven boek dat Wakker heet van Peter Gordijn die daar 3 maanden als Apache-piloot diende. Hoewel het boek weinig militaire informatie geeft, wordt ons wel duidelijk dat de Nederlandse militairen het kamp nauwelijks privé uitkomen vanwege veiligheidsredenen. Ze durven zelfs niet de stad Gao in te gaan om eens kennis te maken met de bevolking die ze moeten beschermen. Als ze dat doen gaan ze in militair tenue met een kogelvrij vest en ontdekken dan dat iedereen heel vriendelijk is. Verder komen ze niet. Het boek maakt ons ook duidelijk dat de meeste militairen zich drukker maken over hun eigen leven dan het hogere doel van de missie. Toen ik het boek had gelezen vroeg ik me natuurlijk wel af wat ze daar dan doen?
Een oplossing voor deze crisis weet dan ook niemand. Binnenkort hoop ik weer naar Mali te gaan en heb me voorgenomen de gewone mensen te vragen hoe zij dit vraagstuk bezien. Ik ben bang dat ze hier totaal geen vat op hebben. Ze zullen mij zeggen dat IBK de kandidaat van Frankrijk en dus het Westen is. Wel weet ik dat het hele conflict draait om een confrontatie tussen het Westen en het Jihadisme. Het Toearegprobleem schijnt een bijzaak te worden. Peter Gordijn geeft in zijn boek wel een aantal tips om hier een persoonlijke oplossing voor te vinden. Graag zou ik met Peter willen nadenken over hoe je vredesmissies in Afrika zo kunt organiseren dat ze een betere garantie voor vrede zijn en minder kosten. Misschien een boek schrijven?

Meer artikelen over

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *