Aart en Afrika

Khartoem, de minst gevaarlijke hoofdstad van Afrika

20150509Aart van der Heide. In Khartoem – de hoofdstad van Soedan – wordt voornamelijk Arabisch gesproken. De stad toont als een rijke stad met z’n vele grote nieuwe gebouwen die gebouwd zijn na de rijke olievondsten van eind vorige eeuw. De vele geasfalteerde wegen zijn rijk bezaaid met auto’s die bijna allemaal van Aziatische makelij zijn. De stad toont modern met bijna geen bedelaars en bij elk verkeerslicht maar weinig jonge mannen die flesjes drinkwater verkopen.

Khartoem wordt al lang de veiligste hoofdstad van Afrika genoemd en dat is een eretitel. Je kunt hier ’s avonds en ook ’s nachts veilig over straat lopen. Niemand valt je lastig, niemand berooft je of vraagt je naar geld. Ik heb proberen te achterhalen hoe dat komt? Heeft het te maken met het strakke regeringssysteem? Europese collega’s die al jaren in Khartoem wonen denken dat de vreedzame aard van de bevolking van Khartoem te maken heeft met de sterkte sociale cohesie van de bevolking. Iedereen hier hoort wel tot een bepaalde familie die er door opvoeding voor zorgt dat de familie-eer niet geschonden wordt. Ook de gematigde vorm van islam het soefisme dat hier beleden wordt zorgt voor deze vreedzame sfeer in Khartoem. Alcohol is ook verboden en dat zorgt er ook voor dat de gemoederen wat rustiger zijn in deze stad van vrede zoals een buitenlander Khartoem noemde.
Onlangs las ik in een artikel in The Economist dat de westerse landen binnenkort het regime in Khartoem wel moeten omarmen omdat het in de gehele Arabische wereld een baken van stabiliteit is. De ervaringen in Lybie, Syrië, Irak en Afghanistan waar de westerse landen onder leiding van de VS geprobeerd hebben hun democratie in te voeren en tegelijkertijd zich hebben verzekerd van hun bodemschatten hebben alleen maar chaos opgeleverd waar bewegingen als ISIS van hebben geprofiteerd. In al deze landen heerst nu chaos en heersen gewapende groepen. Mensenrechten en democratie zijn daar verre te zoeken. Daarbij hebben al deze landen een destabiliserende werking op hun buurlanden. De onrust in noord Mali is hiervan bijvoorbeeld een gevolg al hoewel de westerse mogendheden, inclusief onze regering in Den Haag, dit nooit zullen erkennen.
De president Bashir die in Soedan aan de macht is wordt door het ICC in Den Haag gezocht om hem te veroordelen vanwege zijn oorlog in Darfur. Gisteren zei een Ugandese landbouwexpert mij dat we niet moeten vergeten dat deze president Zuid Soedan zijn onafhankelijkheid heeft gegeven zoals Frederik de Clerck de macht in Zuid Afrika heeft overgedragen aan Mandela. Hoewel dit wel onder druk van de internationale gemeenschap gebeurde is deze afscheiding tamelijk vreedzaam verlopen. Daarna gingen de verschillende stammen of belangengroepen in Zuid Soedan elkaar met geweren te lijf en vielen er nog meer slachtoffers en kwamen grote stromen vluchtelingen op gang. Darfur is nog steeds een strijdtoneel waar veel doden zijn gevallen en vele miljoenen mensen op de vlucht zijn. We weten dat de machthebbers in Khartoem geen schone handen hebben doordat ze actief betrokken zijn bij allerlei oorlogsschendingen. We weten ook dat de huidige regering zich verrijkt door middel van de vele hulpprogramma’s in Darfur door een kostbaar systeem van controle en vergunningen. Vergelijken we echter wat de huidige regering doet met wat de Amerikanen in Vietnam, Irak en Afghanistan hebben gedaan dan zijn het maar kleine spelers. Dat laatste mogen wij niet zeggen want want wij prediken altijd dat democratie en mensenrechten allereerst gerespecteerd moeten worden. Dat is ook waar maar niet op de wijze waarop wij onze steun verlenen.
Zelf doe ik een studie naar de voedselzekerheid in geheel Soedan en zie gebieden met grote ongelijkheid, armoede en zelfs honger. We gaan er van uit dat iedereen recht heeft op goed en voldoende eten. Bertold Brecht zei al in één van z’n opera’s ‘Erst kommt das Fressen und dann die Moral’. Dat geldt ook hier in Soedan. Een fatsoenlijke maaltijd, gezondheidszorg, een dak boven ieders hoofd en water zijn essentiële rechten. De moraal is dan de democratie en de mensenrechten komen daarna. Er zijn ook in dit land vreselijke zaken te noemen. Arme vrouwen die illegaal alcohol brouwen en verkopen worden opgesloten. Zo ook de vele vrouwen uit bijvoorbeeld Eritrea die hier illegaal rondlopen.
Op onze koningsdag sprak onze ambassadeur in een oranje jurk en sprak over Nederland als een land van democratie en mensenrechten. Dat hebben we bereikt maar ze sprak niet over hoe we dat hebben verkregen. Ze sprak ook niet over onze donkere geschiedenis in Nederland’s Indië. Ze sprak ook niet over de vele bewegingen in Nederland die hiervoor hebben gestreden en die door koningshuis en vaderland soms bloedig werden bestreden. Ze sprak ook niet over het feit dat het openbaar ministerie de jongeman die riep f.. het koningshuis wil vervolgen. Misschien wilde hij dat echt doen omdat hij ze aantrekkelijk vindt. Ze vergat te zeggen dat dit land smacht naar onze kennis en technologie. Zo lang je handel met elkaar drijft kun je ook over andere zaken spreken. Zo kreeg ik een berichtje van een vriendin die over de dodenherdenking op de Dam zei dat zowel onze koning als onze koningin uit foute families komen. We zijn heel goed in het niet noemen wat we ook zijn of gedaan hebben. Kritiek op Soedan is terecht. Zelf hoop ik dat het artikel in The Economist binnenkort werkelijkheid wordt. Een strak geregeerd land is nog altijd beter dan landen in geweldsspiralen. Waarschijnlijk heeft Halbe Zijlstra wel gelijk als hij zegt dat we moeten blijven praten met dictatoriale regimes. Deden we dat ook al niet jaren met Saoedi Arabie?

2 Replies to “Khartoem, de minst gevaarlijke hoofdstad van Afrika

  1. De minst gevaarlijke hoofdstad voor wie? Voor bezoekers zoals Aart?
    Enne … waarom hebben de geallieerden niet met een “strak geregeerd” land als nazi Duitsland “gepraat” en handel gedreven?

    1. Dag Mary, ik heb het over de hoofdstad en niet over het land. Zeker niet over het regime. Nazi Duitsland heeft allerlei landen met geweld veroverd en dit regime heeft het zuiden onafhankelijkheid gegeven. Ik oordeel niet over het regime.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *