Aart en Afrika

Eerste Nederlandse slachtoffers in Mali

20150308Aart van der Heide. Terrorisme in Mali lijkt zich uit te breiden en de eerste Nederlandse slachtoffers zijn gevallen in Gao. Afgelopen week werden er meer dan 30 raketten afgevuurd in Kidal op het kamp van de VN-militairen en de Fransen. Er kwamen twee kinderen om het leven en een VN-militair.

Er waren ook verscheidene gewonden. Dinsdag vielen de eerste Nederlandse slachtoffers in Gao. De oorzaak van de helicoptercrash kennen we nog niet. Naar aanleiding van de aanslag op het restaurant-dancing in Bamako – met 5 doden – waarbij ook een aantal Zwitsers gewond raakten, eist de Zwitserse Volkspartij dat Zwitserse militairen worden teruggetrokken. Het terrorisme lijkt te winnen.
De veiligheidsdiensten in Bamako, de DGSE oftewel de binnenlandse veiligheidsdienst, heeft een jongeman uit Bourem proberen te arresteren die werd gedood bij de overval op zijn huis in Bamako. Er werd veel materiaal zoals kogels, granaten en geweren gevonden. Deze jongeman uit Bourem, hij heette Cissé, toont ons aan dat de aanslagen gepleegd worden door Malinezen uit het noorden. Het is nu duidelijk dat de jonge Cissé hulp heeft gekregen of eigenlijk een handlanger was van de jihadisten-leider Belmokhtar uit Algerije. Ook is duidelijk dat de aanslagen niet direct tegen de Europeanen gericht zijn maar wel tegen de militairen of beveiligers uit Europa. Cissé, een Peuhl of Fula, was een lichte Malinees met waarschijnlijk Arabisch of Toeareg bloed. Hij is geen familie van de oppositieleider Soumaila Cissé die uit Banikane in Tombouctou komt. Deze aanvallen hebben ook als effect dat steeds meer zuiderlingen zich nog meer tegen de noorderlingen keren. Noorderlingen in Mali hebben zich altijd al anders gevoeld dan zuiderlingen. Van allerlei blanken uit Mali hoor ik dat zij voorzichtiger zijn geworden en openbare gelegenheden mijden zoals bars en restaurants. Een Nederlander uit Mopti die iedere week een filmvoorstelling voor de jongeren uit de buurt organiseerde heeft deze gestaakt uit veiligheidsoverwegingen. De reactie van de Zwitserse Volkspartij is begrijpelijk.
Vorige week hoorde ik een Mali-kenner zeggen dat de stilte in Nederland rondom de Nederlandse militaire missie in Mali pas verbroken zal worden als de eerste bodybag op Schiphol of elders zal aankomen. Dinsdag storte een Nederlandse helicopter in Gao neer. Er waren twee Nederlandse slachtoffers te betreuren. De komende dagen zal het debat over voortzetting en zin van deze missie in Nederland losbarsten. De oorzaak van de crash kennen we nog niet. In Mali zullen veel gelovigen de eerste slachtoffers duiden als een teken van God. De duiding zal voor hen een duidelijk maar niet een positief teken zijn.
Deze missie is intussen zijn tweede jaar ingegaan en zal zeker door het Nederlandse parlement geëvalueerd worden. Eén van de evaluatievragen zal zijn of de 3D-ideologie heeft gewerkt omdat dit bij een aantal partijen een voorwaarde was. 3D staat voor Defence-Diplomatie-Development en kost ons meer dan 250 miljoen Euro. Er zal dan gekeken moeten worden naar de doelstelling van de Defence-component en ook die van de Diplomatie en zeker die van de Development of ontwikkeling. De Defence-component betrof dat deze missie de ‘oren en ogen’ van de Minusma zou worden. We hebben de laatste maanden gemerkt dat het aantal aanvallen in het noorden aanzienlijk is toegenomen. Het duidelijkste voorbeeld zijn de 30 raketten op Kidal. De veiligheid is dus eerder afgenomen dan toegenomen. De vraag die dan gesteld zal worden is of deze veiligheid nog slechter zou zijn geworden als de Nederlandse missie niet aanwezig zou zijn geweest? Hierop is geen eerlijk antwoord te geven aangezien we niet kunnen vergelijken. Het vredesproces en de onderhandelingen in Algiers leveren geen resultaat op. De CMA of de coördinatie van Toearegbewegingen heeft het akkoord tot nu toe niet willen ondertekenen. De Jihadisten zijn weer terug. Het diplomatie-component blijft onduidelijk. Van enige invloed van Nederland op de onderhandelingen is niets gebleken. Dat kan ook niet want de grote spelers bij deze onderhandelingen zijn de Malinese regering, de Algerijnse en de Franse regeringen en enkele rebellengroepen die pro-Bamako zijn en volgens zeggen door Bamako zijn opgericht. De ontwikkelingscomponent is ondanks de vele fondsen die Mevrouw Ploumen levert ook zonder effect. Hoewel Mevrouw Ploumen hier niets aan kan doen is het duidelijk dat van enige ontwikkelingsactiviteiten niet of nauwelijks sprake kan zijn. Het meeste geld gaat naar organisaties die in de steden Tombouctou en Gao werken en vanwege de onveiligheid deze steden niet uit kunnen. Nederland investeert veel in haar speerpunten zoals het bevorderen van de rechtsstaat o.a. gebouwen om tribunalen te rehabiliteren en personeel te trainen. Dit is westers recht in een gebied waar de sharia of traditioneel recht gesproken wordt. Het westerse recht wordt gezien als een systeem dat uit Europa komt en dat is ook zo. Wel geven deze programma’s veel werk aan kader van diverse pluimage. Echter, jongeren zoals Cisse die de aanslag in Bamako pleegde, hebben hier niet van kunnen profiteren. Hij had geen diploma’s en dus geen kans op de arbeidsmarkt. Het is bekend dat de Jihadisten juist deze jongeren rekruteren en hen een op deze manier een identiteit geven.
Een evaluatie zal toch plaats moeten vinden. Zou de Nederlandse regering deze evaluatie vragen dan zal het evaluatie team volledige onafhankelijkheid gegarandeerd moeten worden. Daarbij komt nog dat onze Minister van Buitenlandse Zaken in zijn hoedanigheid van voormalig MINUSMA-baas de Nederlandse regering om deze troepen gevraagd heeft. Ik hoop dat de Tweede Kamer de opdracht zal geven en daarbij een uitgebreide taakomschrijving of terms of reference zullen opstellen. Het team dat deze missie zal moeten evalueren zal dus onafhankelijk van het kabinet Rutte-II moeten zijn en daarbij de ontwikkelingen in Mali goed moeten kennen en begrijpen. Het team zal ook van de Tweede Kamer de garantie moeten krijgen onbevangen te kunnen en mogen werken.

Reacties

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *