Aart en Afrika

De opstand van Boko Haram

opstandvanbokoharamAart van der Heide. Met de publicatie van het boek ‘De opstand van Boko Haram – Hoe een ideologische revolte in Nigeria uitgroeide tot een oorlogsmachine’ geschreven door Manon Stravens heeft het Nederlandse taalgebied een rijke geschiedkundige zoektocht naar de wortels en de ontwikkeling van deze beweging gekregen.

Het boek bevat een rijke opsomming van feiten en ook verklaringen hoe deze beweging tot stand is gekomen. We hebben met de publicatie van dit boek een beschrijving over de wortels van dit conflict. Zo citeert Man Stravens op blz. 75 de Nigeriaanse professor Murtada die duidelijk zegt dat het niet zozeer gaat om de aversie tegen westers onderwijs maar eerder om wat dat onderwijs heeft voortgebracht nl. ongelijkheid, wanbestuur, misbruik van grondstoffen en ‘rijkdom, ijdelheid en egoïsme’ van hen die westers onderwijs hebben genoten. Daarmee wordt dus een aanklacht tegen de westerse invloeden geformuleerd. Het boek is goed gedocumenteerd met 202 notes en ook met vele bronverwijzingen. Manon Stravens schets in haar boek hoe deze beweging het gehele noord-oosten van Nigeria gijzelt en z’n vertakkingen heeft tot in de hoogste bestuurs-, politieke en militaire kringen heeft. Ook hoe de beweging tot in ieder dorp is geïnfiltreerd tot een niveau dat niemand een ander meer vertrouwd. De leden van de beweging noemen zich strijders van Allah. Ze geeft duidelijk aan dat het voor een journalist of schrijver onmogelijk is de onzichtbare leiding te interviewen en dat daarom alle informatie vanaf een afstand verkregen moet worden. Ook geeft ze aan hoe de beweging in de buurlanden Niger, Kameroen en Tsjaad voet aan grond heeft gekregen. In het boek probeert ze ook begrijpelijk te maken hoe het denken van de vele jonge aanhangers wordt beïnvloed om hen tot sympathisant te maken. Dit laatste vergt veel cultureel en psychologisch inzicht maar ook kennis van de lokale geschiedenis en van de maatschappij. Hieraan zou een extra boek kunnen worden besteed. De verbinding met andere jihadistische groepen in de Sahel, Somalië, Midden Oosten en zelfs Afghanistan wordt genoemd maar niet verder uitgewerkt. Ze maakt voor mij duidelijk hoe een combinatie van anti-westerse gevoelens en terreur deze ‘oorlogsmachine’ machtig heeft gemaakt.
Manon Stravens heeft een heel goed boek geschreven met een heel hoge dichtheid aan informatie. Na het lezen heb je het gevoel dat wij in Nederland erg weinig van dit onderwerp afweten en dat hierover nog veel meer onderzoek gedaan kan worden.
Zelf legde ik direct de link naar de Jihadistische bewegingen in noord Mali. Ook hoe in geheel Mali de vele aanvallen van bandietengroepen gemakkelijk over kunnen gaan in Boko Haram-achtige bewegingen die het gemunt hebben op de corrupte politieke elite uit Bamako en het gehele land die allen ook gevormd zijn door het ‘westerse onderwijs’ en heulen met de westerse mogendheden waaronder ook de MINUSMA wordt gerekend. Dit laatste onderwerp is voer voor een nieuw boek.
Manon Stravens heeft niet alleen een goed boek geschreven over Boko Haram maar ook de problemen in de gehele Sahel met de vele Jihadistische en bandietengroepen in een historisch perspectief doen plaatsen.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *