Aart en Afrika

De EU-deal van Koenders met Mali

Aart van der Heide. Groot nieuws van ons ministerie van buitenlandse zaken. Minister Koenders had een verdrag met Mali getekend met de naam ‘migratie deal’. In opdracht van de hoge vertegenwoordiger buitenland van de EU Federica Mogherini mocht hij deze overeenkomst tekenen.

‘Ik ben de Malinese autoriteiten dankbaar voor hun bereidheid om deze afspraken met de EU te maken. Sinds ons overleg in april hebben beide partijen de afspraken vertaald in maatregelen. Alle reden om deze samenwerking nu verder te intensiveren’, aldus Koenders. De Directeur Afrika van het ministerie van buitenlandse zaken in Den Haag meldt op haar website de positieve reacties op dit akkoord maar niet hoe in Mali hierop gereageerd werd. Minister Diop van buitenlandse zaken van Mali wordt in een reactie in Mali ‘verraad’ verweten. Zo kwam ik op een Malinese websitede volgende reactie tegen: « Le Mali a effectivement signé un accord avec l’Union Européenne pour l’expulsion de nos compatriotes en Europe qualifiés d’être en situation irrégulière. En contrepartie, le Mali empoche la somme de 91.5 millions d’euro, conformément à l’esprit du Sommet de la Valette tenu du 11 au 12 Novembre 2015 à Malte. Le Ministre Diop veut tromper qui?’

In een eerste officiële reactie ontkent minister Diop een overeenkomst met Koenders te hebben getekend. Slechts een intentieverklaring.

Dit akkoord werd in Bamako door veel twitteraars veroordeeld. Helaas werd hierover niets in Nederlandse kranten en media vermeld. Koenders heeft hiermee zijn populariteit in Mali zeker niet vergroot. Iedereen daar weet dat de EU er veel geld voor over heeft om uitgeprocedeerde Afrikanen terug te nemen. Bram Vermeulen heeft hierover een goede TV serie gemaakt waarin je o.a. ziet hoe dit probleem in Nigeria wordt aangepakt. Het regime ontvangt veel Europees geld en neemt zonder enig probleem uitgeprocedeerde landgenoten op zonder enige opvang of begeleiding. In Bamako wordt ook minister Diop van Mali die het akkoord ondertekend heeft sterk veroordeeld want iedereen weet dat die 91 miljoen Euro echt niet gebruikt zullen worden om jongeren aan het werk te helpen. Zelf heb ik veel EU financieringen in Afrika mogen evalueren en kan voorzichtig concluderen dat weinig geld echt gebruikt wordt om armoede uit te bannen. Veel geld is voor auto’s – 4-wheel drives – en salarissen van overheidspersoneel daar en deskundigen uit Europa naast natuurlijk de kosten van kantoren en al het materiaal om de bureaucratie te dienen.

Iedereen in Mali die jong is en een goede opleiding heeft streeft een internationale carrière na om geld te verdienen dat naar huis gestuurd kan worden waarmee op z’n minst een huis gebouwd kan worden. Frankrijk kent al jaren een grote gemeenschap van Malinezen uit de eerste Région Kayes, vooral de Sarakolés of Marcas, die in Frankrijk de laagste baantjes bezetten en daarmee grote bedragen naar huis sturen. Je bent in Mali geslaagd als je in het buitenland hebt gewerkt en daar goed hebt verdiend. Minister Diop die zelf uit Nioro du Sahel komt weet dit heel goed. Het tekenen van een dergelijk akkoord wordt hem uiterst kwalijk genomen in Mali. Voorstanders hier zullen dan zeggen dat het geld ook besteed zal worden om werkgelegenheid te scheppen. Banen kun je alleen maar scheppen als er ook een economie aanwezig is die dit kan dragen. In Mali is dit niet het geval. Het land verkeert in een oorlogssituatie. Het noorden van het land waar o.a. MINUSMA als een soort waakhond is gevestigd heeft een oorlogseconomie. Hier heerst de Malinese regering niet meer. Het midden van het land wordt geteisterd door allerlei gewapende bewegingen en groepen bandieten die een normale economische ontwikkeling onmogelijk maken. Het zuiden waar de centrale regering heerst heeft een bloeiende economie die vooral is gebaseerd op landbouwproductie en niet te vergeten de mijnactiviteiten waar vooral goud gedolven wordt.

Goede vakopleidingen bestaan helaas niet in Mali behalve dan het opleidingscentrum in Bamako Jean Michel waar technici zoals monteurs, bouwvakkers en timmerlieden een vak leren. Het platteland waar het voedsel geproduceerd wordt loopt leeg. Iedereen komt naar Bamako dat in 1985 ongeveer 300.000 bewoners telde en nu al meer dan 3 miljoen. De Malinese bevolking is sinds de onafhankelijkheid verdrievoudigd. De voedselproductie ook maar de grenzen zijn in zicht. Succes in Mali betekent een goed vak leren en proberen naar het buitenland te gaan om daar te werken en veel geld te verdienen. Universitair geschoolden in Mali proberen allen een goede baan bij de UN te krijgen of naar Frankrijk, USA of Canada te vertrekken om daar te werken. De armen uit de dorpen dromen van Europa om daar hun geluk te proberen. Dorpen ‘cotiseren’ of leggen samen geld in om hun jongeren naar Europa te sturen zodat ze daar geld kunnen verdienen en dit terug naar huis te sturen. Zij weten heel goed dat de 91 miljoen die Koenders meeneemt totaal niets zal uitmaken. Daarom wordt de deal die Koenders met Diop heeft gesloten echt niet gewaardeerd. Zeker niet door de armen en de kansarmen.

De migratiedeal betreft een bedrag van 91,5 miljoen Euro. Wat mij persoonlijk interesseert is hoe dit geld besteed zal worden. Monitoring is daarbij het sleutelwoord. Waarschijnlijk zal het geld gaan naar een aantal UN organisaties zoals het IOM en de UNDP. Ook zullen een aantal nationale structuren zoals ministeries grote sommen ontvangen. Daarnaast zullen zeker een aantal grote Europese NGO’s aanzienlijke bedragen krijgen om hun programma’s uit te voeren. Deze NGO’s zullen vooral Frans en Duits zijn. Onafhankelijke studies die enige impact zullen en kunnen meten worden zeker niet uitgevoerd. Succes is dus niet verzekerd. Koenders zal zich op de borst slaan. Diop en ook Koenders zullen na hun ministerschap een goede internationale baan vinden. Dat willen veel jonge talentvolle Malinezen ook. Van een minister van de partij van de arbeid verwacht ik echt een actie die arbeid en inkomen schept.

Nawoord: Mijn artikel heeft in Bamako tot nogal wat reacties geleid. Minister Diop heeft nu in een communiqué officieel verklaard dat hij geen verdrag heeft ondertekend maar slechts een intentieverklaring!

Meer artikelen over

Reacties

4 Replies to “De EU-deal van Koenders met Mali

  1. het is weer geld over de balk gooien en dit komt niet terecht bij degene waarvoor het bedoeld is. Geef de betrokken terugkerende persoon een mooi bedrag,een groot aantal kunnen iets zakelijks opzetten , soms is een kist met gereedschap al genoeg om een bedrijfje te beginnen .Geloof me er heel veel talent in West Africa en velen van hen willen graag wat ondernemen maar geld is er niet beschikbaar voor deze mensen.Die 92 miljoen gaan op aan mooie SUV en die andere corrupte graaiers.Werk zelf in West Africa en zie het dagelijks hoe het hier toe gaat ! Alle staf van hulporganisaties leven in de duurste hotels en helpen en helpen en helpen maar ? Ze verplaatsen zich in dure SUV en verdienen ook goed mee ! Gelukkig zijn er ook uitzonderingen van goedwillende personen die graag wat doen voor hun medemens.Gelukkig gaan er ook projecten goed maar de corruptie heeft een grote vinger in de pap ! Met dit geld kan je zeker een 75 bedrijfjes beginnen , luister naar de mensen op de werkvloer ter plaatse en laat de politiek de zaken maar blijven verprutsen in Nederland want daar zijn ze geweldig goed in ! Zou graag m’n ideeën met iemand willen delen en zien wat er gedaan kan worden om iets op te starten. Zonnige Groet uit Sierra Leone

  2. Aart, goed dat je deze zaken signaleert. Nederlanders zijn altijd uitstekend in staat om te zeggen wat er allemaal verkeerd gaat, en dat is veel, dat weet ik ook wel.
    Maar kom jij met een alternatief, weet jij hoe je veranderingen tot stand kunt brengen?
    Jij wil toch ook niet dat het land doorgaat met deze braindrain?

    Willem Brinckman

  3. Dat onze minister zich leent voor dit soort activiteiten!! Het verbaasd mij nog steeds dat er EU geld op deze manier wordt uitgegeven. Ik en vele met mij weten toch allang dat geld sturen NIET de oplossing is. Beter zou zijn om een land te helpen met kennis en daar mensen in te zetten en deze goed te betalen. Opleiding ter plaatse is 1 van de belangrijkste zaken. De bevolking bewust maken van de mogelijkheden in hun land. Ik weet dat dit moeilijk is omdat er altijd grotere belangen zijn. De regeringen in Africa zijn bijna allemaal corrupt. Zolang dit blijft is het water naar de zee dragen…..

  4. Een eerste snelle reactie uit Bamako die meldt dat minister Diop verklaart slechts een intentieverklaring met minister Koenders heeft getekend. Diop ligt onder vuur.Men verwijt hem geld van Europa aan te nemen om uitgeprocedeerde Malinezen terug te nemen uit Europa.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *